6 Kasım 1981’de kurdurulan Yüksek Öğretim Kurumu, bu ülkenin halen Üniversitelerinin olmazsa olmaz özgürlüklerini (bilimsel, mali, idari) kısıtlayıcı 2547 sayılı YÖK yasasının 38 yıldır uygulayıcısı görevini yapmaktadır.

Bu süreç içinde iktidar olan tüm hükümetler bu antidemokratik yasayı değiştireceklerini ilan etmiş, vaat etmiş olsalar da yapılması gerekeni yapmamışlar, yapamamışlardır. En son YÖK, Üniversite Rektörlerine bir yazı göndererek, bundan sonra Yüksek Öğretim kurumlarında “Karne Uygulaması”na geçileceğini bildirerek, esasları, kriterleri ortaya çıkaran bir genelge hazırlamıştır. Ana Başlıklar; *

1) Araştırma, Geliştirme, Proje ve Yayın Biliminde;

– Ulusal hakemli dergilerde yayımlanmış yayın sayısı

– SCI, SCI-Expanded, SSCI, AHCI ve ESCI endeksli dergilerde yayımlanmış yayın sayısı

– Üniversite adresli bilimsel yayına açık erişim oranı

– Başvurulan patent, model veya tasarım sayısı

– Sonuçlanan patent, model veya tasarım sayısı

– En yüksek yüzde 10’luk dilimde atıf alan yayın sayısı

– YÖK, TÜBA, TÜBİTAK bilim, teşvik ödül sayısı

– YÖK 100/2000 projesi kapsamındaki öğrenci sayısı

– YÖK-YUDAB bursiyeri sayısı

– TÜBİTAK bursu sayısı

– TÜBİTAK destek programı sayısı

– Ulusal ve uluslararası özel veya resmi kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenmiş Ar-Ge proje sayısı

– Üniversitenin dünya, bölgesel veya ulusal akademik başarı sırası

 

2) Uluslararasılaşmada;

– Yabancı uyruklu doktoralı öğretim elemanı sayısı

– Yabancı öğrenci sayısı

– Uluslararası değişim programıyla gelen ve gönderilen öğretim elemanı sayısı

– Uluslararası değişim programı kapsamında gelen ve gönderilen öğrenci sayısı

– Üniversite öğretim elemanlarının aldığı uluslararası fonlara dayalı proje sayısı

 

3) Bütçe ve Finansmanda;

– Merkezi bütçe dışı öz gelir, döner sermaye, fon vb. gelirlerin yıllık bütçeye oranı

– Sağlık merkezlerinin kâr-zararının ciroya oranı

– Ar-Ge’ye bütçe oranı

– Endüstri ile ortak proje sayısı ve toplam proje bütçesi

– Teknopark ciro oranı

– Üniversiteye bağışlar

– Öğrenci başına harcama

– Yayın alımı oranı

– Eğitim burslarından faydalanan öğrenci oranı

 

4) Sosyal Sorumlulukta;

– Sosyal proje sayısı

– Sürekli Eğitim Merkezi ve Dil Merkezi sertifika sayısı

– Kariyer Merkezi faaliyeti

– Diğer kamu kurumları ile yürütülen proje sayısı

– Dezavantajlı gruplara yönelik entegrasyon faaliyet sayısı

– Üniversitenin sıfır atık, yeşil kampüs ve çevrecilik alanlarında varsa ödülleri veya yeşil, çevreci üniversite endeksindeki sıralaması.

– Ortaya çıkacak ‘Üniversite İzleme Raporları’ sonucunda, başarılı üniversitelere ödüller verilecek. Devlet üniversitelerine kadro ve başarılı alanlarında fonlama ödülü olacağını belirten YÖK Başkanı Yekta Saraç, vakıf üniversiteleri için de imkân sağlanabileceğini söyledi. İşte üniversitelere giden değerlendirme kriterleri:

 

5) Eğitim ve Öğretimde;

– Mezun doktoralı sayısı

– KPSS ve ALES’lerde üniversitenin yüzde 10’a giren ilk beş programı ve bu programların kendi içindeki sıralaması

– Uluslararası sempozyum, kongre veya sanatsal sergi sayısı

– Öğrencilerin yaptığı sosyal ve endüstriyel proje sayısı

– Teknokent veya Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) projelerine katılan öğrenci sayısı

– Üniversitenin bölümlerindeki genel doluluk oranı

– Erişilebilen ders bilgi paketi oranı

– Mezun takip sistemi içerisindeki mezunların oranı

– Öğrencilerin kayıtlı oldukları program dışındaki diğer programlardan alabildikleri ortalama seçmeli ders oranı

– Akademik huzuru bozmaya yönelik, akademik ve idari personel ile öğrenci disiplin soruşturması dosya sayısı

– Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) akredite olduğu belirtilen lisans programı sayısı

– Üniversite kütüphanesinde öğrenci başına düşen kitap sayısı

 

Sonuçta; ortaya çıkacak Üniversite İzleme Raporları Başarılı Üniversitelere ödüller verilecekmiş! acaba nasıl ödüller? bilimsel mi? politik mi? Bu kriterleri araştıracak kuralları oluşturmada kişiler hangi esaslara göre belirlenecektir? ve acaba önlerine sınav belgeleri önceden konulacak mıdır?

*    Esra Ülkar, Hürriyet Eğitim Sayfası Editörü, Mayıs 2019.